Rente en renterisico's
De belangrijkste risico’s voor de gemeente die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan uit renterisico's. Deze worden getoetst aan twee normen. Dit zijn:
- De kasgeldlimiet. Deze geeft het maximale bedrag aan dat een gemeente aan vlottende financieringsmiddelen (looptijd korter dan één jaar) mag opnemen;
- De renterisiconorm. Hiermee wordt het renterisico op de vaste schuld (looptijd vanaf één jaar) in beeld gebracht.
De ontwikkelingen van deze renten worden hieronder nader toegelicht.
1) De kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet stelt een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schuld (looptijd korter dan 1 jaar). Reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico met zich mee brengt, omdat rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. Het is dan ook van belang dat de grote potentiële beweeglijkheid van de rentelasten op korte financiering gedurende het begrotingsjaar beheerst wordt. Voor structurele liquiditeitstekorten is financiering met geldleningen met een looptijd langer dan 1 jaar de aangewezen oplossing.
De hoogte van de kasgeldlimiet is afhankelijk van de omvang van de lopende uitgaven.
De kasgeldlimiet voor de gemeente Zevenaar voor 2025 is berekend op 15,9 miljoen en is gelijk aan 8,5% van de begrotingsomvang van 187,4 miljoen (inclusief de begrotingstotalen van de Gemeenschappelijke Regelingen de RDL (Reinigingsdienst De Liemers) en het SALD (Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg).
Overzicht kasgeldlimiet in 2025 (x€ 1.000) | 1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal |
|---|---|---|---|---|
Berekend kasgeldlimiet 2025 | 15.900 | 15.900 | 15.900 | 15.900 |
Omvang netto-vlottende schuld | -13.521 | 1.050 | -21.732 | -6.999 |
Ruimte binnen kasgeldlimiet | 29.421 | 14.850 | 37.632 | 22.899 |
Overschrijding van de kasgeldlimiet | 0 | 0 | 0 | 0 |
In 2025 is de kasgeldlimiet niet overschreden.
Als drie kwartalen achtereen de kasgeldlimiet zou worden overschreden, moet volgens artikel 4 van de Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden) de provincie als toezichthouder hiervan op de hoogte worden gebracht. Daarnaast moet de kwartaalrapportage en een plan om binnen de kasgeldlimiet te blijven ter goedkeuring aan de toezichthouder voorgelegd worden.
Uiteraard blijven we de kapitaalmarkt nauwlettend volgen en maken we bij nieuwe financieringsbehoeften steeds weer opnieuw een afweging tussen kort en lang geld.
Renterisico kort geld
De rentelasten van kort geld (kasgeldlimiet) hangen samen met de ontwikkeling van de Euribor. In onderstaande twee grafieken is het verloop van de Euribor in de afgelopen jaren en het verloop van 2025 weergegeven.


Sinds 2022 bevindt het kortlopende renteniveau (referentierente: 3-maands Euribor) zich weer ruim boven de 0%. Na een sterke stijging vanaf 2022, is de piek in 2024 bereikt. Dit korte renteniveau staat hoofdzakelijk onder invloed van het monetair beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB heeft als primaire taak om de inflatie te bestrijden. Zij houdt als streefwaarde voor de inflatie 2% aan. Vanaf juni 2024 tot op heden heeft de ECB sinds lange tijd de rente van het depositotarief in fases verlaagd van 4% naar 2% als laatst op 5 juni 2025. Het depositotarief heeft veel invloed op de rentes op financiële markten. In Europa is de economie inmiddels afgekoeld en is de groei beperkt. Deze afkoeling van de economie zien we ook terug in de inflatiecijfers. In 2025 zijn de inflatiecijfers flink afgenomen in Europa, de jaarlijkse inflatie in de eurozone betrof in februari 2026 1,9 procent. De inflatie in Europa fluctueerde het gehele jaar rond het streefniveau van de ECB. De verwachting is dan ook dat de kortlopende rente voorlopig ongewijzigd blijft.
Renterisico lang geld
De gemeente Zevenaar gaat in principe uit van totaalfinanciering. Op basis van de behoefte wordt lang geld aangetrokken. Het geld wenden wij met name aan om activa te financieren. In de gemeente Zevenaar schrijven wij activa lineair af en hier wordt met het langlopende geld bij aangesloten.
Voor nieuw vast te stellen grexen/voorbereidings- of grondaankoopbudgetten wegen wij per keer af of er projectfinanciering toegepast wordt. Vanaf 2025 hebben we dit toegepast op de grondexploitatie Businesspark 7Poort II.
Rentelasten van langlopend geld zijn gebaseerd op een lening bij de BNG met een looptijd van 20 jaar, waarbij de rente tussentijds niet wordt aangepast. In onderstaande grafiek staat het verloop van de rente in de afgelopen jaren opgenomen (stand 20 maart 2026).

De langlopende rente heeft de afgelopen 2 jaren een vrij stabiel verloop tot licht stijgend laten zien. De verwachtingen voor de komende tijd zijn ook stabiel tot licht stijgend.
2. Renterisiconorm
Bij de renterisiconorm gaat het om het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente voor de rentelasten. Aanpassing van de rentepercentages doet zich voor bij herfinanciering en renteherziening. Herfinanciering houdt in, dat een vervangende geldlening wordt aangetrokken om aan de aflossingsverplichtingen van bestaande geldleningen te kunnen voldoen. Bij renteherziening gaat het om het aanpassen van het rentepercentage door de geldgever tijdens de looptijd van de geldlening.
Uit onderstaande tabel blijkt dat de renterisiconorm in 2025 niet is overschreden.
Berekening renterisico-norm (x € 1.000) | Begroting 2025 | Werkelijk 2025 | |
1a. | Renteherzieningen (leningen) | 0 | 0 |
1b. | Renteherzieningen (leningen u/g) | 0 | 0 |
2a. | Aflossingen (leningen) | 12.211 | 13.061 |
2b. | Aflossingen (leningen u/g) | 0 | 1.340 |
3. | Renterisico | 12.211 | 11.721 |
Totaal begroting/jaarstukken | 181.466 | 192.204 | |
Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% | |
4. | Renterisiconorm | 36.293 | 38.434 |
Renterisico op vaste schuld | 12.211 | 11.721 | |
5. | Ruimte onder risico-norm | 24.082 | 26.713 |
