Programma's

Sociaal domein

6.Sociaal domein

Algemeen

Omschrijving

Dit programma gaat over de beleidsvelden maatschappelijke ontwikkeling, jeugd, arbeidsparticipatie, leefbaarheid en wijkgericht werken, vrijwilligers- en mantelzorgbeleid. Samen vormen deze beleidsvelden het sociaal domein. Voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein nemen we ook onderdelen uit de beleidsvelden sport, cultuur, veiligheid, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, gezondheid en onderwijs mee die bij andere programma's zijn ondergebracht.
Op 26 juni 2024 is de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 vastgesteld. Dit document is gemaakt samen met input van onze inwoners, maatschappelijke partners, collega’s, participatieraad, het college en gemeenteraad.
In de visie sociaal domein 2020 – 2023 lag de nadruk op financiële beheersbaarheid en haalbaarheid. Er was minder aandacht voor onder andere sociale verbinding, de invloed van leefstijl en het benutten van gemeenschapskracht. Nu willen we meer bouwen en ontwikkelen, met aandacht voor bestaanszekerheid en gelijke kansen voor iedereen. We gaan samen aan de slag met de huidige opgaven en vraagstukken in het sociaal domein, vanuit een andere houding. Daarbij houden we de drie kernwaarden van de gemeente Zevenaar voor ogen: samenwerking, resultaatgerichtheid en klantgerichtheid.

Onze visie:
“In de gemeente Zevenaar staan het sociale netwerk, gezondheid en leefbaarheid centraal. We werken aan de mogelijkheden voor iedereen om een eigen, zelfstandig en betekenisvol leven te leiden. Dit vanuit een stabiele (financiële) basis en gelijke kansen voor iedereen. In een prettige en gezonde leefomgeving. Met en voor elkaar. Zo maken we Zevenaar een nog fijnere plek om te wonen, werken en leven!”

Deze visie en integrale nota:
geven aan wat voor gemeente we willen zijn;
geven richting aan beleid en uitvoering binnen het sociaal domein;
sluiten aan op de woonzorgvisie, omgevingsvisie en onze visie op de dienstverlening.

Om het beleid en de uitvoering vorm te geven, hebben we zes bouwstenen beschreven. Dit zijn:
1. bestaanszekerheid;
2. sociale basis;
3. leefbaarheid;
4. gezondere leefstijl;
5. kansrijk en veilig opgroeien;
6. veerkrachtig ouder worden.

De concrete vertaling van alle doelen, keuzes en uitdagingen in de bouwstenen staan in het uitvoeringsplan 2025-2028. Bij de uitwerking houden we rekening met de volgende uitgangspunten:

  • iedereen doet ertoe en is van waarde (inclusie);
  • de mens staat centraal (positieve gezondheid);
  • voorkomen is beter dan genezen (preventie);
  • niet ieder probleem vraagt om een professional voor de oplossing (normaliseren);
  • de kosten gaan soms voor de baten uit (investeren);
  • we maken het mogelijk houding (we denken in oplossingen).

Wat willen we bereiken?

Wij willen dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Mensen die hier hulp bij nodig hebben ondersteunen we zo goed mogelijk. We richten ons op preventie: voorkomen is beter dan genezen. Als problemen eerder gesignaleerd worden, kan er op een laagdrempelige manier een oplossing gezocht worden. Voor werkzoekenden zetten we primair in op het vinden van passend werk.

Ontwikkelingen

Sociaal Domein
In 2025 is in vervolg op de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 het uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 vastgesteld, inclusief de bijbehorende KPI's. In 2025 hebben we een koers ingeslagen waarbij de zorg licht is waar het kan en zwaar(der) waar het moet; waar we versterken wat goed gaat; we normaliseren; en we hulp zoveel mogelijk organiseren in de leefomgeving van de inwoner. We richten ons verder op het versterken van een sterke sociale basis. Deze koers zetten we in 2026 voort.

Versterken sociale basis
In de visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 is een belangrijke plaats ingeruimd voor het versterken van de sociale basis. Een sterkere sociale basis draagt bij aan het verhogen van de kwaliteit van leven van onze inwoners én aan het terugdringen van zorgkosten. De gecombineerde ontwikkelingen van zorg naar gezondheid, van sterke lokale teams, van versterken eerstelijnszorg (vanuit het medisch domein) en de roep om versterking van het preventieve, voorliggende veld, maken dat we -samen met de maatschappelijke partners- een integrale aanpak ontwikkelen voor de komende jaren. In 2025 zijn hiervoor de eerste stappen gezet. Hierbij sluiten we nauw aan bij de ontwikkelingen rondom Sterke Lokale Teams. Hierbij houden wij ook rekening met de ontwikkelingen rondom landelijke akkoorden, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Sterk lokaal team
In 2025 hebben we belangrijke onderdelen uit de landelijke Hervormingsagenda en het Toekomstscenario opgepakt. Een cruciaal onderdeel hiervan is het vormen van een Sterk Lokaal Team (SLT) dat zelf ook lichte hulpverlening biedt. We hebben een adviesrapport op laten stellen hoe we dit Sterke Lokale Team zo goed mogelijk vorm kunnen geven en maken hierin keuzes.
Er is  een verbeterplan opgesteld voor de teams WMO en Jeugd, naar aanleiding van het Rekenkamer Onderzoek en de uitkomsten van het Cliëntervaringsonderzoek. Veel verbeteringen zijn of worden al doorgevoerd. Zo staat er nu een vast team van medewerkers en hebben we grotendeels kunnen afstappen van inhuur van medewerkers op reguliere functies. Op deze wijze kunnen we kennis en deskundigheid vasthouden. Er is gewerkt aan het goed vastleggen van werkprocessen en het stroomlijnen van de samenwerking tussen teams en ketenpartners.
In 2025 hebben we diverse preventieve voorliggende voorzieningen verder ondersteund. Voorbeelden hiervan zijn de inzet van de praktijkondersteuner jeugd ggz bij de huisarts (POH Jeugd), het maatschappelijk werk op school, Buurtgezinnen, Home Start en de cursussen 'Grip op ouderschap' voor ouders met kinderen in de leeftijd van 4-18 jaar. Deze initiatieven hebben resultaat; in een groot aantal gevallen is zwaardere zorg niet nodig. Positieve effecten zijn ook dat de eigen kracht van de inwoner wordt versterkt en het eigen netwerk actief wordt ingezet, wat zorgt voor meer verbinding en de veiligheid vergroot. Preventie past binnen onze visie Sociaal Domein en is een belangrijk speerpunt van het coalitieakkoord en de Hervormingsagenda Jeugd.

Asiel, opvang en inburgering
Er zijn twee nieuwe opvanglocaties voor Oekraïners geopend, daarmee is deze taakstelling behaald. De opvang is geprofessionaliseerd door strakker te handhaven op de leefregels en meer te sturen op zelfredzaamheid. Met de opvang van nareizigers aan de Hunneveldweg en Mercurion hebben we in 2025 voldaan aan onze taakstelling voor asielopvang. Ook is de taakstelling huisvesting statushouders nagenoeg gehaald, door gebruik te maken van alternatieve woonvormen. De nieuwe aanbieders voor de B1- en Zelfredzaamheidsroute in de inburgering zijn gestart en er is een aanbesteding maatschappelijke begeleiding doorlopen. In de uitvoering van de Wet inburgering 2021 zijn er wachtlijsten ontstaan door personeelstekort. Hierop heeft het college actie ondernomen door het inhuren van tijdelijke formatie.

Participatiewet in balans
De in 2025 vastgestelde Participatiewet in balans vormt een belangrijk kader voor de uitvoering. De wet beoogt een betere balans tussen bestaanszekerheid, participatie en handhaving, met meer ruimte voor maatwerk en professionele afwegingen. Zevenaar onderschrijft deze uitgangspunten en werkt samen met RSD de Liemers aan verdere implementatie. De focus ligt op een toereikend bestaansminimum, passende participatieondersteuning, eenvoudiger regelgeving en goede uitvoerbaarheid. Vertrouwen en de menselijke maat staan centraal.

Ontwikkeling BUIG
Het BUIG-resultaat bleef in 2025 stabiel, met voortzetting van de eerdere afname van het tekort. Dit komt door de krappe arbeidsmarkt, rijksmaatregelen en ingezette gemeentelijke acties, zoals gerichte arbeidsinschakeling, meer inzet van loonkostensubsidie en handhaving. Voor 2025 was een vangnetuitkering nodig, waarvoor Zevenaar binnen de huidige voorwaarden in aanmerking kwam.

Regionale samenwerking en arbeidsmarktinfrastructuur
In 2025 is binnen arbeidsmarktregio Midden Gelderland verder gewerkt aan de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. De ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum kreeg concrete vorm, met als doel uiterlijk 1 juli 2026 één herkenbaar loket te bieden voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers. Dit moet zorgen voor snellere en effectievere dienstverlening en betere samenwerking tussen gemeenten, UWV, onderwijs en sociaal ontwikkelbedrijven.

Sociale werkvoorziening en sociaal ontwikkelbedrijf
Scalabor B.V. blijft de uitvoerder van de Wet sociale werkvoorziening voor Zevenaar. In 2025 is gewerkt aan de uitvoering van de afspraken over het werkgeverschap voor 2026–2028, waarmee continuïteit voor SW medewerkers wordt geborgd. Tegelijk zet Scalabor stappen richting een sociaal ontwikkelbedrijf, met aandacht voor talentontwikkeling, inclusieve technologie en duurzame inzetbaarheid. Dit ten behoeve van een zekere arbeidsplaats voor mensen met een Wsw-indicatie en een gezonde bedrijfsvoering. Hiermee zouden eventueel toekomstige tekorten zo veel mogelijk beperkt kunnen worden.

Onderwijs en overgang naar werk
De Wet van school naar duurzaam werk is in 2025 verder uitgewerkt en sluit aan bij de gemeentelijke inzet op preventie en kansengelijkheid. De wet biedt betere ondersteuning bij de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt of vervolgonderwijs en helpt langdurige uitval te voorkomen.

Zevenaar Doet
Vanwege personele inzet en beschikbare middelen zijn we van twee rondes in 2024 naar één ronde in 2025 gegaan. De waardebon is verhoogd van €7,50 (in 2023 en 2024) naar €10,00 (in 2025). Ondanks deze wijzigingen zien we een exponentiële toename van het activeren van de waardebonnen. Daarmee laat het zien dat Zevenaar Doet een effectief middel is om de leefbaarheid, samenredzaamheid en sociale basis/cohesie te versterken.

Dorpsplannen
In 2025 zijn de dorpsplannen van Oud-Zevenaar en Angerlo vastgesteld. Het budget voor de dorpsplannen kan sinds 2025 ook gebruikt worden voor de uitvoering van de dorpsplannen. Dit zorgt voor activering in de dorpen.

Maatschappelijke ondersteuning
In navolging op de in 2024 gerealiseerde actualisatie van de Wmo verordening is in 2025 gewerkt aan de actualisatie van het uitvoerend beleid (nadere- en beleidsregels) en het effectiever en efficiënter uitvoeren van maatschappelijke ondersteuning.

Beschermd wonen en beschermd thuis
Regionaal en lokaal is de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis verder uitgewerkt. Voor de invulling van de lokale infrastructuur voor kwetsbare inwoners is in samenwerking met maatschappelijke partners geïnvesteerd in bijvoorbeeld een herstelacademie en projecten als GGZ in de wijk en wijk GGD. Dit laatste project heeft vooral betrekking op het terugdringen van verward- en/of onbegrepen gedrag. Zie hiervoor ook programma 1 Veiligheid, resultaat 1.1.2.

Mentaal Gezondheidsnetwerk
Het Mentaal Gezondheidsnetwerk Achterhoek- Liemers is op basis van het Integraal Zorgakkoord (IZA) opgezet. Het Mentaal Gezondheidsnetwerk De Liemers is één van de drie Mentaal Gezondheidsnetwerken in dit gebied. Om tot uitvoering van het transformatieplan Mentaal Gezond Achterhoek-Liemers te komen zijn in 2025 tijdig alle benodigde beslissingen genomen, overeenkomsten gesloten en de SPUK-transformatiemiddelen aangevraagd.

Wonen en hulpmiddelen
Er zijn nieuwe samenwerkingsafspraken met woningcorporaties vastgelegd in het convenant Wmo-woningaanpassingen. Met hen is ook een samenwerking afgesproken als het gaat om het realiseren van voldoende scootmobielstallingen bij woongebouwen met daaraan gekoppeld de implementatie van een systeem van deelscootmobielen.

Huishoudelijke ondersteuning
We zijn in de 2e helft van 2025 gestart met de realisatie van een was- en strijkservice en met het pilotproject Eigen Regie 7Waerdig. In beide is samenwerking essentieel en nadrukkelijk de inzet. Bij de was- en strijkservice gaat het om samenwerking tussen Wmo en Participatiewet en daaraan gerelateerde partijen. Bij 7Waerdig is dat vooral samenwerking met aanbieders van huishoudelijke hulp en professionals uit de 1e lijn, zoals fysiotherapeuten en wijkverpleegkundigen.

Doelgroepenvervoer
Het verbeterplan doelgroepenvervoer, dat voor een groot deel vervoer op basis van de Wmo omvat, is in 2025 qua organisatorische verbeteringen (werkwijze en beleid) geëvalueerd. Op dit moment loopt de eindevaluatie die is gericht op de verbeteringen die de instroom in en de kosten voor het doelgroepenvervoer moeten beïnvloeden.

Beleidskaders

  • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2040 (2024)
  • Uitvoeringsplan sociaal domein 2025-2028 (2025)
  • Nota Armoede en Schulden (2025)
  • Beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2028
  • Het Participatiekompas (2025)
  • Kadernota Samen aan Zet 2022 en verder (transformatie beschermd wonen naar beschermd thuis)
  • Plan onderwijskansenbeleid 2024-2027
  • Bestuurlijke opdracht RSD 2024-2026
  • Re-integratieverordening 2024
  • Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2025
  • Nadere regels- en beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Zevenaar 2025
  • Verordening jeugdhulp 2025 inclusief beleidsregels en nadere regels
  • Convenant Schoolveiligheid (Financiële en inhoudelijke onderlegger: Samenwerkingsagenda Veilig en Zorgzaam Schoolklimaat)

Lasten, baten en saldo

bedragen x € 1.000

86.036

46,3%

24.156

12,9%

Deze pagina is gebouwd op 06/02/2026 14:53:12 met de export van 06/02/2026 14:29:16